اولین جستجوگر پیشرفته افغانستان ، دوشنبه, 1 میزان , 1398

ماجرای تخریب مجسمه‌های بامیان از قول متوکل

یازدهم مارچ، سالروز تخریب مجسمه‌های بودا در ولایت بامیان است. طالبان، با فتوای مفتی‌های دیوبندی و در سایه سازمان اطلاعات پاکستان، تندیس‌های بودا را که در جهان بی‌نظیر بود، در یازدهم مارچ سال 2001 منهدم کردند. شرح این ماجرا و دیگر موضوعات آن دوره را از قول متوکل مرور می‌کنیم.

وکیل احمد متوکل وزیر سابق خارجه طالبان، در زمان حاکمیت این گروه، خدمات زیادی در عرصه دیپلماسی برای طالبان انجام داد. او در روزهای پایانی دوره طالبان، با رهبر این گروه، اختلاف دیدگاه پیدا کرد اما با این وجود، تا لحظه آخر طالبان را ترک نکرد.

متوکل پس از سقوط طالبان، مدتی زندانی شد اما پس از تعهدش مبنی بر عدم فعالیت‌های تروریستی، از زندان بگرام آزاد گردید. او سپس کتابی به زبان پشتو تحت عنوان «افغانستان او طالبان» نوشت. بعداً این کتاب توسط نگارنده به فارسی ترجمه و شرحی بر آن نگاشته شد. متوکل در این کتاب که حاوی اطلاعات مفیدی است، ناگفته‌های زیادی از دوره طالبان دارد. او با وجود بازگو نمودن واقعیت‌های تلخ دوره سیاه طالبان اما باز هم نمی‌تواند جانب‌داری خود را از این گروه پنهان کند. باهم پنج نکته از اظهارات متوکل را که در کتاب مذکور درج است، می‌خوانیم.

1- «رياستي كه قبل از طالبان تحت عنوان امر به‌ معروف و نهی از منکر فعاليت داشت، طالبان آن را تا سطح وزارت ارتقا دادند. اداره امربه‌معروف و نهی از منکر طالبان در شهرهاي بزرگ بيشتر فعاليت مي‌كرد. از آنجا كه بخش آموزش همگاني اين وزارتخانه بسيار ضعيف بود، هنگام جلوگيري از منكرات، مشكلات زيادي با مردم عادي بوجود مي‌آمد. در بعضي از موارد، به خاطر كادر نامناسب، برخورد شديد و توهین‌آمیزی نسبت به رعايت موضوعات غيرضروري صورت مي‌گرفت كه موجي از نارضايتي را برانگيخت.»

2- «آزادي مطبوعات در زمان طالبان وجود نداشت اما این گروه در نگهداري آثار تاريخي جدّيت داشت[!؟] طالبان موزيم (موزه) كابل را تعمير و فعال كردند، بسياري از اشياي آن را در طبقه زيرين وزارت اطلاعات و كلتور حفظ نموده اما از ديدگاه فقهی، شرايط به سود مجسمه‌ها و تندیس‌ها نبود.»

3- «چند ماه قبل از سقوط طالبان استعفاي خود را به ملامحمد عمر ارایه دادم زيرا در وزارت امور خارجه، پيشرفت سياسي خاصی صورت نمي‌گرفت اما وی استعفایم را به خاطر تبلیغات‌سوء نپذیرفت.»

4- «تندیس‌های باميان كه قبلاً صورت‌های آنان از بين رفته و از نقطه‌نظر فقهي از حالت پرستش و عبادت خارج شده بودند، لازم نبود تخريب شوند. در اين تخريب كه به پيشنهاد وزارت امر‌به‌معروف و به فتواي دادگاه عالي انجام گرفت، جداي از امور مذهبي، به موضوعات سياسي و هنري آن توجه نشده بود. من از روي مصلحت به رهبري پيشنهاد تخريب قسمتي از سر مجسمه‌ها را دادم ولي ملا عمر قبول نكرد. پاسخ ملاعمر این بود که در زمان حاكمان سابق مواد منفجره وجود نداشت اما اكنون با امكانات موجود، مسووليت ما ايجاب مي‌كند تا مجسمه‌ها را تخريب کنیم.»

5- «هنگامی‌که طالبان از 30 ولایت افغانستان، تنها موفق به تصرف بدخشان نشدند، غربي‌ها متوجه احمدشاه مسعود گردیدند. او تنها شخصي بود كه مي‌توانست در مقابل طالبان مانع ايجاد كند. نزدیکی احمدشاه مسعود به غرب، عكس‌العمل بعضي از عرب‌هاي طرفدار طالبان را برانگیخت تا جایی که در لباس خبرنگار، جان خود و احمدشاه مسعود را گرفتند.»

این بود بخشی از اعترافات متوکل که قضاوت درباره آن را به عهده خوانندگان عزیز می‌گذارم.‌‌

مرادی

مشاهده در منبع اصلی