اولین جستجوگر پیشرفته افغانستان ، دوشنبه, 2 دلو , 1396

به حال دانشگاه های افغانستان باید فکر اساسی شود

سیستم فرسوده حاکم بر دانشگاه های کشور که برایندش در خوشبینانه ترین نگاه ، تولید ماشین های حفظ واژه گان به عنوان دانشجو و حاکمان مطلق که حرف اول و اخیر را می زنند به عنوان استاد، پاسخگویی نیازمندی های علمی و تحصیلی کشور نمی باشد .
فرسوده بودن نظام تحصیلی و عدم توانمندی آن در پاسخ گویی به نیاز های تحصیلی جامعه  از مهمترین نقد های است که در پیوند به نارسایی های موجود در دانشگاه های کشور به آدرس نظام تحصیلی پیوسته  مطرح می شوند که به همین بهانه به بیان پاره ای از معضلات  ناشی از نظام تحصیلی حاکم در دانشگاه های کشور می پردازیم.
موجودیت اساتید غیر متخصص
عده قابل ملاحظه ای  از اساتید دانشگاه در گذشته ها به دلیل نبود کادر های متخصص و به اساس ضرورت در نهاد های تحصیلی جذب شده اند که با دانش و مهارت های لازم برای استادی ناآشنا هستند و در قسمت ارتقای ظرفیت شان نیز کار جدی صورت  نگرفته است. تجربه نشان داده است که این جمع که بیشتر نگاه مالکانه نسبت به جایگاه شان دارند تا نگاه مسئولانه در مواردی با جذب کادر های جوان و مسلکی به عنوان استاد در دانشگاه  و شیوه های معاصر برای  تدریس واکنش نشان داده اند و خواستار ادامه تحصیلات بر شیوه که خود آموخته اند می باشند.
مواد درسی فرسوده وغیرسودمند
جزوه های درسی و چیپتر های که اساتید دانشگاه بعضا از استاد هایشان نوت گرفته اند بخش عمده مواد درسی مورد استفاده در دانشگاه های کشور را تشکیل می دهند. که در ادامه اصرار بیش از حد بر این لکچر نوت ها  به گونه ای  که آن را تنها و سیله کامیابی در امتحانات قلمداد کردن‌، باعث شده است که به جای استعداد بر حافظه ای دانشجو بیشتر توجه شده و به خلاقیت دانشجو وقعی گذاشته نشود که در نتیجه این روش نقش دانشجو از انسان پویا به دستگاه ضبط و ثبت واژگان و معلومات تقلیل داده شده است.
نبود دورنما و استرتیژی واضح  در سیستم تحصیلات عالی
نبود دورنما و استرتیژی واضح  در نظام تحصیلی کشور  در سطح کلان باعث شده است که حیطه مسئوالیت ها ، حقوق و مکلفیت های استاد ، دانشجو و مسئولین مربوطه  به خوبی روشن نبوده و کار ها به عوض مکانیزم بر اساس روابط و علایق فردی به پیش برود که در نتیجه آن نظام تحصیلی ما از کم ثباتی رنج برده و قسمتی زیادی از وقت و امکانات به هدر بروند.
 پایان نامه های تحصیلی و شیوه مواجهه با آن
در بحث پایان نامه های تحصیلی  نیز مانند اکثر بخش های دیگر ما گرفتار افراط و تفریط شده ایم به گونه ی که بخش بزرگ از پایان نامه ها به شکل تکراری پیشکش و یا با استفاده از پول خریداری می شوند ،در این میان عده کمی که زحمت تهیه پایان نامه تحصیلی را بر دوش می کشند به دلیل عدم آشنایی با کار های تحقیقی  با مشکلات فراوانی روبرو می شوند  در نقطه مقابل هم ، هستند کسانی که از جانب استاد ، در حالی که آموختنی های قابل قبولی در جریان دوره تحصیلی دانشگاه نیاموخته اند به تهیه پایان نامه های بالاتر از ظرفیت شان وادار می شوند که تهیه آن برای دانشجو عملا غیر ممکن به نظر می رسد و گاهی اوقات عواقب ناگواری را  نیز در پی دارد که خودکشی زهرا خاوری دانشجوی دانشکده وترنری دانشگاه کابل بعد از یازده بار رد شدن از جانب استاد رهنما مصداق بارز این حقیقت تلخ است.
آنچه  که تا اینجا به عنوان مشکل از آن ها نام بردیم تنها  پاره ای از معضلات موجود ناشی از سیستم تحصیلی در دانشگاه های کشور هستند و اگر از خوانندگان محترم خواسته شود که در ادامه همین لیست با توجه به تجارب و چشم دید خود به بیان مشکلات موجود در دانشگاه های افغانستان بپردازند، یقینن نتیجه آن لیست طولانی خواهد بود که هر سطر آن از روزگار پریشان و تیره تحصیلات عالی حکایت می کند.
در نتیجه اصرار  بر نظام تحصیلی فرسوده ، با مشخصاتی که در بالا یادآور شدیم است که :

افراط گرایی هر از گاهی از دانشگاه های ما به اشکال مختلف سر در می آورد

 درگیری های فزیکی با انگیزه مذهبی میان دانشجویان دانشگاه کابل طی سال های گذشته  و مضاهره دانشجویان دانشگاه ننگرهار با استفاده از پرچم های گروه های مخالف دولت نمونه های بارزی از  عدم پاسخگویی سیستم تحصیلی به نیازمندی های دانشجویی می باشد.

دانشگاه های ما توانایی پاسخگویی به نیازمندی های بازار کار را ندارند

به اساس گزارش ها طی شانزده سال گذشته شمار از ادارات دولتی از جمله وزارت ها اقدام به استخدام مشاوران متخصص خارجی نموده اند این در حالیست که همین اکنون شمار زیاد از جوانان فارغ التحصیل از نهاد های تحصیلی کشور به دلیل عدم  فراگیری دانش و مهارت های لازم مسلکی از بیکاری رنج می برند و بیکاری از جدی ترین معضلات اجتماعی در افغانستان خوانده می شود.

دانشگاه های ما حتی در جمع یک هزار دانشگاه معتبر دنیا به حساب نمی آیند

بر اساس رده بندی های منتشر شده از سویی نهاد های مختلف جهانی که در این زمینه فعالیت دارند طی سالیان گذشته بر خلاف کشور های منطقه از جمله ایران و پاکستان،  نام هیچ یک از دانشگاه کشور حتی در جمع هزار دانشگاه برتر دنیا به چشم نمی خورد. که مشاهده چنین امری با توجه به وضعیت حاکم بر دانشگاه های کشور امر بدیهی به نظر می رسید چون رتبه بندی دانشگاه های جهان بر اساس کیفیت اساتید، امکانات آزمایشی و تحقیقاتی ، تعداد جوایز بین المللی و شاخص های دیگری از این دست انجام میشود شاخص های  که در افغانستان کمتر برجسته هستند.
با توجه به تمام مواردی که یادآور شدیم در پایان به این نتیجه می رسیم که دانشگاه های ما  در وضعیت مطلوب قرار ندارند و مشکلات در حد جدی آن دامنگیر دانشگاه های کشور می باشد به همین دلیل برای بهتر شدن وضعیت تحصیلی در کشور لازم است که آسیب شناسی دقیق صورت گرفته و وضع موجود تحصیلی به خوبی توضیح شده و نیازمندی های تحصیلی مشخص شوند تا با توجه به آن برای رفع نیازمندی ها و رسیدن به وضع مطلوب استراتیژی  وپلان های لازم  طرح گردند که انجام چنین امری نیازمند تلاش پیگیر یک جمع متخصص  و اراده اصلاحی حکومت است.
 
نویسنده: سیدحیات الله حیات ــ دانشجوی علوم سیاسی

(Visited 4 times, 1 visits today)
مشاهده در منبع اصلی